Barakaldo: Uraren Hiria
Castaños-Galindoko hiri- eta landa-eremuko ibai-ingurunea osorik leheneratzeko proiektua
Diruz lagundutako egitasmoaren datu-administratiboak
- Hasiera-data: 2023ko Urtarrila
- Amaiera-data: 2025ko abenduaren 31n
- Proiektuaren onarpena: abenduaren 21eko 11131/2022 Alkatetza Dekretua
- Biodiversidad-Fundazioaren dirulaguntza: TED/1018/2021 Agindua, irailaren 20koa, Biodiversidad Fundazioaren 2022ko urriaren 17ko Ebazpenaren bidez;
- Gobernu batzordearen onarpena: 2023/3/30-20EKO Osoko Bilkuraren erabakia, 2023ko otsailaren 23ko bilkuran hartua.
- Dotazioa: 2.000.000 €
Zergatik da garrantzitsua gure ibaia leheneratzea?
Barakaldo hiru ibaik eta itsasadar batek (Castaños, Galindo, Kadagua eta Nerbioi itsasadarra) inguratzen dute, eta potentzial handia du maila ekologikoan. Hala ere, Nerbioiko itsasadarraren eta Trianoko meategien ondoan egoteak industria-jarduera (siderurgia) asko garatu zuen XX. mendean, eta eragin handia izan zuen ingurune naturalean, batez ere ibaietako ekosistemetan. Ibaiak eta ibai-inguruneak eremu baztertuetara, abandonatuetara eta degradatuetara mugatu ziren. Horrek izugarri aldatu zituen dinamika naturalak eta habitat horien ezaugarri multifuntzionalak galdu ziren. Eragin hori handiagoa izan da garrantzia txikiagoko ibaietan, hala nola Castaños eta Galindo ibaietan.
Castaños ibaiaren jatorrizko trazadura bihurgunetsua zen. Ibaiertzeko basoaren berezko zuhaitz-landaredia zeukan, belarkiz estalitako uholde-eremuak eta sedimentu-metaketadun tarteak, ibai-habitat aberatsa eta multifuntzionala osatuta. Bere ibilbidea 80ko hamarkadan aldatu zen eta gaur egun, landaretza urria duen kanal zuzen bat da; bertako inguruko espazioak urbanizatutako eremuek ordezkatu dituzte.
Egoera horren ondorioz, Barakaldo erresilientzia gutxiko hiria da, eta kalteberagoa klima-aldaketaren aurrean, arazo hauek sortu baitira:
🌳 Biodibertsitatearen galera eta espezie inbaditzaileen kolonizazioa lur eraldatuetan.
🌡Tenperaturaren igoera eta karbono-hustuleku gisa balio eskasa izatea, landaretza gutxitzearen ondorioz.
🏞 Uren kutsadura, iragazki natural gisa funtzionatzen duten jatorrizko hondoak kentzeagatik.
〰️ Kalteberatasun handiagoa uholdeen aurrean
Hiria ekosistema artifiziala da, gizakientzat kaltegarria arrazoi hauengatik:
Zementatutako eta zolatutako kaleak dituzten zoruak zigilatzeak nabarmen handitzen du tenperatura udan, eta lurrean ur gutxiago infiltratzea eragiten du, uholde-arriskua areagotuta.
Aisialdirako eta lasaitasunerako gune natural gutxi dago.
Trafikoak eta industria-prozesuek eragindako zarata handitzea.
Airean dauden kutsatzaileen eta partikula esekien presentzia, arnas gaixotasun oso larriak eragiten dituztenak.
Hiri naturalizatuago eta berdeago batek gizakiak partikula kutsatzaileetatik babesten ditu eta jolaserako eta gozamenerako espazioak eratzen ditu.
Proiektuaren hobekuntzak
Ibaia berreskuratuta, hau lor dezakegu:
- Ingurumen-osasuna, osasun psikikoa eta osasun mentala hobetzea: Naturalizatutako espazioek erlaxatzen eta estres-maila murrizten laguntzen dute
- Airearen kalitatea hobetzea: Gune berdeak eta naturalak areagotuta, kutsadura-kontzentrazioa eta partikula esekiak murriztea lortzen da
- Uraren kalitatea hobetzea: Ibai-eremuak lehengoratuta, ura lurpean gehiago infiltratzea lortuko da, higadura-fenomenoak eta uholdeak saihestuta.
- Erosotasun termikoa hobetzea: horri esker, aire girotuaren kontsumoa eta bero-boladek osasunean duten eragina murrizten dira.
Zein da proiektuaren jarduera eremua?
Jarduera eremuaren mapa
Urdinez adierazten da proiektuaren jarduketa-eremua (Castaños-Galindo ibaia). Ibai-ibilgu horretan B ekintzak egingo dira, eta horien kokapen zehatza A ekintzen araberakoa izango da.
Zeintzuk dira proiekturen ekintzak?
Proiektu honek jarraipena ematen dio Barakaldo eraldatzeko prozesuari, klima-aldaketara hobeto egokitutako hiria lortzeko. Hona hemen proiektuaren ekintza-multzoa:
Garatu beharreko ekintzak planifikatzeko, non eta nola egingo diren zehazteko balio duten plan eta dokumentu estrategikoak.
A1- Udalerriko Azpiegitura Berdearen Plana eta Castaños-Galindo ibaia birnaturalizatzeko plana
Barakaldorako esparru estrategiko osoa eta eguneratua ezartzea, eta proiektuaren B ekintzak kokatzeko jarduketa-ildoak zehaztea
A2- Azterketa Hidrologikoa eta Uholde Arriskuaren Plana.
Ibaiaren ibilguaren eta berezko dinamiken azterketa osoa, naturan oinarritutako irtenbideak aplikatzeko oinarriak ezartzeko, eta ahalik eta modurik egokienean eta funtzionalenean jarduteko
B1-Ibaiertzeko landareriaeta basoa landatzea eta berreskuratzea.
Ibaiertzeko landaredi autoktonoa landatzea A ekintzetan zehaztutako eremuetan.
B2- Ibai-ekosistemaren paisaia eta ekologia hobetzea
Faunaren eta floraren biodibertsitatea sustatzea
B3- Landare inbaditzaileen kudeaketa eta kontrola
Espezie inbaditzaileak kentzea eta espezie autoktono egokituekin birlandatzea.
B4- Bidezidor arboladunak egokitzea eta aisialdirako eta dibulgaziorako espazio osasungarria sortzea.
B5- Uholde-eremuak babestea
Artifizialki sortutako ezponden profila aldatzea eta malda leuntzea. Ibaian ibilbide naturalago bat egitea, eta lurra landaketen bidez egonkortzea.
C1- Gobernantza eta parte-hartze plana
Ekintzak proiektu osoan zehar egingo dira: parte-hartze saioak, inkestak, bilerak, tailerrak, eta abar.
C2- Sentsibilizazio- eta komunikazio-plana
Komunikabideetan eta sare sozialetan ezagutaraztea; tailerrak, hitzaldiak, bisita gidatuak, hezkuntza-materialak prestatzea
C3- Adierazleen jarraipen-plana
Parametroak aldizka neurtzea, proiektuan zehar ekintzen kontrol egokia ezartzeko
